Miêu tẩy diện

Miêu tẩy diện

Nhà của võ sư Lý Xuân Hỷ dung dị, lọt thỏm trong một con hẻm nhỏ ở thôn Tây Phương Danh (thị trấn Đập Đá, An Nhơn, Bình Định). Khu vườn qua bao thế hệ vẫn không dùng trồng rau màu mà chỉ để dạy võ, khắp sân bày biện lỉnh kỉnh bao cát, găng đấm, tạ và binh khí. Ở tuổi thất thập, võ sư Lý Xuân Hỷ vẫn ngày ngày luyện tập và truyền dạy bí quyết võ học của dòng họ mình.
Miêu tẩy diện
Uyển chuyển như mèo

Tổ tiên ông vốn là người Hoa ở Phúc Kiến, khi phản Thanh phục Minh, bị nhà Thanh truy đuổi nên dạt chân đến chốn này. Với vốn võ học Trung Hoa, tổ tiên ông kết hợp với tinh hoa võ học của đất Bình Định. “Võ thuật cổ truyền là sự vận dụng linh hoạt các nguyên tắc âm dương ngũ hành và quan sát từ tự nhiên để hình thành nên nhiều đòn thế chiến đấu hiểm hóc. Các đòn thế ấy chủ yếu để chống chọi với thú dữ, đối đầu với trộm cướp. Khi có giặc ngoại xâm, nó là đòn thế lợi hại để xua đuổi kẻ thù” – ông nói.

Theo ông Hỷ, một buổi sáng, ông tổ của ông ngồi quan sát con mèo mới ngủ dậy. Hai chân trước con mèo đưa lên mặt vuốt râu, xoa mặt cho tỉnh táo rồi nhẹ nhàng phốc người xuống đất. Từ sự quan sát đó, ông tổ đã sáng tạo ra bài thảo Miêu tẩy diện (mèo rửa mặt). Bài thảo này có hơn 20 động tác chuyển tải lý thuyết ẩn tàng, không gây tiếng động nhưng lại là một ẩn họa cực lớn với đối phương khi bị tấn công. Lúc sử dụng trảo như hổ, khi dùng ngón điểm chỉ vào tử huyệt đối phương. Chính phong thái nhẹ nhàng làm nên đặc trưng tấn trụ linh hoạt cho người tập luyện.

“Đặc trưng của võ cổ truyền là chân không rời đất (túc bất ly địa ). Tuy nhiên, với Miêu tẩy diện thì dù có rời đất thì cũng như mèo, hai chân rất thăng bằng” – võ sư đúc kết.

Ngày nay, đoạn video clip bài thảo Miêu tẩy diện do một nữ học trò nhà họ Lý biểu diễn cứ mỗi ngày lại tăng lượt xem trên YouTube. Tuy nhiên, xem thì xem vậy chứ người khác khó có thể học lỏm được. “Để thuộc bài này chỉ cần một ngày nhưng để thụ hưởng công phu có khi phải mất cả đời. Nếu không có người hướng dẫn, dù có thuộc làu làu thì đó cũng chỉ là những động tác vô hồn”.

Thua để nhìn lại mình

Ai ở đâu tìm đến gặp võ sư Lý Xuân Hỷ đều được ông mời ra sân tập để… nói chuyện. Lúc cao hứng, ông bảo khách ráp thế, bắt một vài đòn đánh cho vui. Cái lối nói chuyện dí dỏm “rặt chất nẫu” và dùng võ để mạn đàm của ông đem lại thú vị và ngạc nhiên cho khách. Ông cười khề khà: “70 tuổi nhưng coi tui cũng còn được hè, cơ bắp cũng còn ngon hè! Ngày trước tôi từng làm phó chủ tịch Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Bình Định nhưng nghiệm ra làm ông thầy võ vườn vẫn là khoái nhất”.

Năm 18 tuổi ông đã tinh thông quyền cước và những ngọn roi sở trường của Bình Định. Tự tin khả năng của mình, cộng với việc thấy lính Mỹ, lính Đại Hàn đi lại nghênh ngang, coi người Việt không ra gì, ông đâm ghét nên thường tìm cách chọc đánh cho bõ tức. Ông làm động tác hỉ mũi, cười đểu rồi ném về phía chúng. Thái độ xúc xiểm ấy ngay lập tức nhận được phản ứng. “Lính Mỹ chơi vui lắm, mình đánh với nó thì một chọi một, số còn lại chỉ đứng hò hét cổ vũ. Mình có đánh xịt máu mũi một thằng thì những thằng khác vẫn hoan hô mình. Còn lính Đại Hàn thì phải lựa thế đánh nhanh rút gọn chứ không tụi nó hùa vào đập mình chết” – ông cười hề hề.

Năm 1969, nhận lời thách đấu của một võ sư taekwondo Quân đoàn 2 chính quyền Sài Gòn, Lý Xuân Hỷ thượng đài. Ngay đầu trận, tay võ sư nọ không ngớt tung những đòn đá giò lái sở trường sấm sét. Qua hiệp hai, ông Hỷ thoái lui, dựa thế vào dây rin võ đài, luồn người áp sát khống chế đòn chân của võ sư nọ rồi tung hai chỏ vào chấn thủy hắn. Trận đấu kết thúc. “Đó là một trong những thế chỏ hiểm hóc nhất của bài Miêu tẩy diện” – ông nói.

Thời của ông, ở Bình Định việc trở thành võ sĩ là một vinh dự lớn. Sự nghiệp của ông là 300 trận thượng đài chỉ thua đúng một trận mà theo cách nói của ông là “thua để nhìn lại mình, bớt thói ngông nghênh”.

Sức hút của một bài quyền

Mãi đến năm 1990, Miêu tẩy diện mới có dịp trình làng ra thế giới. Lần ấy, ông cùng Liên đoàn Võ thuật Việt Nam sang Nga thi đấu. Đối thủ của ông là một võ sư Ba Lan cao lớn, vượt hạng cân của ông gần 10 kg. Đến giờ thượng đài, thấy ông đứng yên chẳng thủ thế gì cả, võ sư Ba Lan ngạc nhiên hỏi sao không chuẩn bị. Ông trả lời gọn lỏn: “Võ thuật Việt Nam tôi là vậy đấy, đứng chơi chơi vậy đã là thủ rồi”. Nghe xong, võ sư kia điên tiết xông vào. “Tôi chỉ nghiêng nghểnh mặt mèo rồi đảo tay đưa chỏ một phát anh ta đã ngã xụi lơ. Trong khi thiên hạ còn đang ngỡ ngàng, anh ta đã lồm cồm bò dậy. Bất ngờ anh ta quỳ sụp xuống bái tôi làm sư phụ. Úi, cha đó tinh thần thượng võ dữ thiệt” – ông Hỷ cười.

Mới đây nhất, năm 2007, giới võ học Bình Định xôn xao khi một võ sư người Ý ngưỡng mộ ông từ cái lần chứng kiến cú hạ đo ván vị võ sư Ba Lan dạo nào đã tìm tận đến nhà ông xin thách đấu. Buổi thách đấu có yếu tố nước ngoài nên có các ngành chức năng theo để đảm bảo an ninh. Thấy đối thủ nước ngoài cao to, trẻ khỏe (nặng hơn ông Hỷ gần 30 kg), một anh công an ái ngại rỉ tai ông bảo hay là từ chối phứt đi cho an toàn. Ông Hỷ cười: “Bậy, thể diện quốc gia chú cứ đùa! Chú yên tâm, tui chẳng chết đâu mà sợ”. Bù lại, ông Hỷ ra điều kiện dù thắng dù thua gì cuộc đấu cũng chỉ diễn ra trong… 30 phút, kể cả thời gian đàm đạo. Võ sư người Ý bằng lòng.

Thế nhưng trận đấu kéo dài chưa quá 1/10 thời gian thỏa thuận thì võ sư người Ý đã ngã quay và đứng lên xá tay gọi ông bằng sư phụ. “Thời gian còn lại, ông ấy hỏi tui bí quyết nào để đánh thắng. Tui trả lời người Việt Nam tập võ không phải để đấu. Ông ta thú nhận để chuẩn bị cho trận đấu lịch sử này ông ấy phải sang Trung Quốc học thêm đòn thế Thiếu lâm trong hai năm. Chưa hết, về nhà ổng phải chắt chiu dành dụm mấy năm trời mới đủ tiền sang Việt Nam thách đấu. Ổng hứa sẽ trở lại đấu với tui lần nữa khi dành dụm đủ tiền”.

Trọn một đời với nghiệp võ nhưng hầu như chưa có đệ tử nào lĩnh hội hết bí kíp võ học của ông. Võ sư Lý Xuân Vân, con trai ông, bộc bạch: “Anh em tôi nhiều, học trò cũng đông nhưng chưa ai sánh bằng cha tôi cả, nhất là bài Miêu tẩy diện, ổng đánh có hồn và xuất thần khiếp lắm”.

“Ngày xưa, do quan niệm hẹp hòi, bài võ này chỉ được truyền dạy trong dòng họ. Trước đây, kể cả mấy bài roi độc chiêu tui cũng không dám dạy con mình vì sợ chúng lỡ tay ra đòn độc thủ thì nguy. Giờ là lúc tui nghĩ cần phải truyền dạy hết những hiểu biết của mình ra ngoài chứ nếu để thất truyền là có tội với tổ sư chết” – võ sư Lý Xuân Hỷ nói.

Theo vothuat.net.vn